São Tomé ve Príncipe
Gine Körfezi'nin tarihi 'Çikolata Adaları'
São Tomé ve Príncipe, kakao tarihinde orantısız bir yere sahip, Gine Körfezi'nde küçük bir ada üreticisidir. Portekizli yerleşimciler yaklaşık 1850'de Brezilya'nın Bahia bölgesinden kakao ithal etmiştir ve yirminci yüzyılın başlarında adalar kısa süreliğine dünyanın önde gelen kakao üreticisi olmuş, 'Çikolata Adaları' lakabını kazanmıştır. Mahsul, emek tarihi zorla çalıştırılan ve sözleşmeli işçilerle iç içe geçmiş büyük, kendine yeterli plantasyon işletmeleri olan roça'larda yetiştirilmiştir.
Bağımsızlığın ve roça'ların devletleştirilip daha sonra gerilemesinin ardından, üretim sömürge zirvesinin çok altına düşmüştür. Yine de kakao, ulusal ihracatın büyük bir payını oluşturarak ekonominin merkezinde kalmaktadır.
Adaların kakaosu, on dokuzuncu yüzyıldaki Brezilya tanıtımlarından türeyen, ezici çoğunlukla Amelonado kökenli (Forastero) materyaldir; bir miktar hibrit yeniden dikimle birlikte; Príncipe büyük ölçüde sonraki yeniden dikimin dışında kaldığından, bazı kısımları eski plantasyon stoğunu korur. Tipik profil, sıcak baharat ve düşük asitlilikle topraksı bir kakaodur. Modern üretime, büyük kısmı organik ve Fairtrade sertifikalı olan küçük üreticiler ve kooperatifler öncülük etmektedir ve adaların gölgeli tarımsal ormancılık kakao coğrafyaları, FAO tarafından Küresel Öneme Sahip Tarımsal Miras Sistemi olarak tanınmıştır.
São Tomé ve Príncipe ülkesindeki menşeiler (7)
Kaynaklar
- Motamayor et al. 2008, PLoS ONE 3(10):e3311 (genetic clusters)
- Wikipedia — 'Cocoa production in São Tomé and Príncipe': https://en.wikipedia.org/wiki/Cocoa_production_in_S%C3%A3o_Tom%C3%A9_and_Pr%C3%ADncipe
- Macao Magazine — 'Chocolate's return to São Tomé and Príncipe': https://macaomagazine.net/chocolates-return-to-sao-tome-and-principe/
- FAO — Globally Important Agricultural Heritage Systems (GIAHS) designation, 2024