Wyspy Świętego Tomasza i Książęca

Wyspy Świętego Tomasza i Książęca to niewielki producent wyspiarski w Zatoce Gwinejskiej o ponadprzeciętnym miejscu w historii kakao. Portugalscy osadnicy sprowadzili kakao około 1850 roku z Bahii w Brazylii, a na początku XX wieku wyspy na krótko stały się wiodącym producentem kakao na świecie, zyskując przydomek 'Wyspy Czekoladowe'. Uprawa prowadzona była w roças — wielkich, samowystarczalnych majątkach plantacyjnych, których historia siły roboczej wiąże się z robotnikami przymusowymi i kontraktowymi.

Po uzyskaniu niepodległości oraz nacjonalizacji i późniejszym upadku roças produkcja spadła znacznie poniżej kolonialnego szczytu. Kakao pozostaje mimo to centralne dla gospodarki, odpowiadając za znaczny udział w eksporcie krajowym.

Kakao wysp wywodzi się w przeważającej mierze z materiału Amelonado (Forastero) pochodzącego od dziewiętnastowiecznych sprowadzeń brazylijskich, z pewnym ponownym nasadzeniem hybryd; ponieważ Príncipe zostało w dużej mierze pominięte przez późniejsze ponowne nasadzenia, jego części zachowują stary drzewostan plantacyjny. Typowy profil to ziemiste kakao z ciepłą przyprawą i niską kwasowością. Współczesna produkcja prowadzona jest przez drobnych rolników i spółdzielnie, w dużej części certyfikowana ekologicznie i w systemie Fairtrade, a zacienione agroleśne krajobrazy kakaowe wysp zostały uznane przez FAO za system dziedzictwa rolniczego o znaczeniu światowym.